Announcement

Collapse
No announcement yet.

nên trồng hoa thiên lý

Collapse
X
 
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • nên trồng hoa thiên lý

    các ACE đọc bài này để có thêm tinh thần trồng hoa thiên lý

    THIÊN LÝ: MỘT LOÀI HOA QUÍ!

    Phần lớn những thứ hoa trên lại không gây cho tôi nhiều nhung nhớ như loài hoa thiên lý mà tôi gần nửa thế kỷ mới gặp lại, vì hoa thiên lý chỉ quen trồng ngoài Bắc trên những giàn lớn vừa làm cảnh, vừa để hái ăn. Ở Huế - nơi mà tôi sống hai mươi năm tuổi nhỏ, hoa cũng có trồng nhưng không nhiều như ngoài Bắc, tuy nhiên mẹ tôi ở Huế theo thói tục người Bắc vẫn thỉnh thoảng mua được nấu canh hoa lý với tôm khô hay giò sống cho gia đình ăn. Vừa rồi, nhân coi cuốn Video quay về Thú ăn chơi Hà nội, tôi mới thấy lại cảnh trên hè phố những phụ nữ bán rong hoa thiên lý đựng trong thúng.

    Một điều khiến tôi càng nhớ đến hoa thiên lý là bài thơ Mùa Xuân chín của thi sĩ Hàn Mặc tử khi chưa nhuốm bệnh Hansen để rồi bỏ mình tại Trại Cùi Qui Hòa lúc mới 29 tuổi xuân xanh. Bài này nằm trong tập Hương thơm bên cạnh những bài thơ trong sáng khác như Đà lạt trăng mờ, Đây thôn Vĩ Dạ, Say nắng v.v.. Đoạn mở đầu của bài Mùa xuân chín đọc rất là thơ mộng với màu sắc, âm thanh và hương thơm:



    Trong làn nắng ửng, khói mơ tan

    Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng,

    Sột soạt gió trêu tà áo biếc,

    Trên giàn thiên lý - bóng xuân sang



    Trong hơn 20 năm tha hương tại Mỹ, tôi vẫn gửi lòng nhớ quê nhà khi mùa xuân đến và thèm có một giàn hoa lý ở đây. May sao, lúc mới hồi hưu về Austin Texas miền nắng ấm, một ông bạn bỗng cho tôi một giây thiên lý ... Cái vụ ông bạn tôi đem một giây thiên lý từ Việt Nam nhập cảnh vào cái hàng rào quan thuế cấm mang thảo mộc tươi vào xứ này cũng khá ngộ nghĩnh. Nó cũng giống một giám mục đem những trứng tằm tơ ra khỏi xứ Trung quốc bằng cách dấu chúng vào cái gậy giám mục của ông khi qua những cửa ải khám xét rất nghiêm nhặt lúc hồi hương theo con đường bộ tơ lụa từ Tràng An Trung Quốc về hải cảng Alexandria ở Địa Trung hải Âu châu. Ông bạn tôi đã mang trong mình một giây thiên lý dài hơn một thước tây cắt từ Hà nội. Luật Hoa kỳ về nông phẩm phạt rất nặng những ai vi phạm, phạt sơ sơ năm sáu trăm đô la thôi. Biết thế, ông liều lĩnh buộc cái giây thiên lý này vào cạp quần tây... thay cho cái nịt da. Nhờ sợi giây thiên lý lọt hàng rào kiểm soát nên ông đã gầy ra nhiều cây thiên lý cho những bằng hữu ở Mỹ, trong đó có tôi.

    Cây thiên lý là cây gì mà tôi phải nặng lòng như thế! Tên khoa học của nó là Telosma cordata Burm.f thuộc họ Thiên lý Asclepiadaceae..Ngoài tên Thiên lý, nó còn có tên là Hoa lý, hay Dạ lài hương.

    Trong miền Nam, có câu hát rất huê tình :



    Tóc em dài, em cài bông hoa lý,

    Thấy em cười, anh để ý... anh thương!



    Tôi nghe bà má vợ tôi hồi sinh tiền buôn cẩm thạch thường nói đến những thứ nước như nước lý, nước bí, nước đậu thì tôi nghĩ rằng nước lý là cái nước lục nhạt của hoa thiên lý. Cây thiên lý là một loại dây leo có cành non hơi có lông , có nhựa mủ trắng . Lá hình tim, đầu nhọn, máp là thường cong lên . Hoa khá to, nhiều. màu vàng lục nhạt, mùi thơm dễ chịu, mọc thành xim dạng tán ở nách lá, có cuống to, hơi có lông mang nhiều tán rất sít nhau. Quả thuộc quả đại.

    Cây thiên lý được trồng ở các nước Đông dương, Inđônêxia, Malaixia, Thái lan, Trung quốc. Ở Âu châu, người ta đã trồng cây Thiên lý từ năm 1748 để làm cây cảnh và lấy hoa. Riêng tại nước ta, Thiên lý được trồng nhiều trong các vườn gia đình vùng đồng bằng cho leo giàn lây bóng mát vào mùa hè, hoa thơm mát về đêm nên do đó còn có tên Dạ Lài hương.

    Dân Việt thường dùng hoa và lá nấu canh với thịt ăn như một loại rau cho bổ mát. Trong những ngày hè nắng bức, một bát canh chua Hoa Thiên lý là phương thuốc giải nhiệt rất hay, không bị rôm sẩy hay mẩn da. Ăn canh hoa Thiên lý người ta có cảm giác khoan khoái, dễ ngủ và ngủ ngon giấc, bớt đi đái đêm và đỡ mệt mỏi đau lưng. Có thể xem hoa Thiên lý là một vị thuốc an thần.

    Nếu tra sách thuốc thì ta thấy hoa thiên lý có vị ngọt, tính bình, tính chống viêm làm tan màng mộng, xúc tiến lên da non, thường được chỉ định trị viêm kết mạc cấp và mãn tính, viêm gíac mạc, mờ đục màng mắt, viêm kết mạc do sởi. Hoa thiên lý còn trị giun kim

    Lá thiên lý được dân quê giã đắp lên đinh nhọt . Nó còn trị lòi dom trĩ và sa dạ con bằng cách giã 30 - 50 gr lá Thiên lý với 5% muối vắt lấy nước cốt, tẩm bông đắp vào hậu môn hay âm hộ (sau khi rửa sạch chỗ đau bằng nước muối), mỗi ngày thay một lần, sau 2- 3 ngày thì có kết quả. (Những điều này tôi viết theo Đỗ Tất Lợi dựa theo phúc trình của bệnh viện Thái bình ( Bắc Việt) trong báo Y Học thực hành vào tháng 5, năm 1962

    Rễ thiên lý có thể dùng chữa đái buốt có máu hay cặn trắng, mỗi ngày dùng 10 - 20 gr dưới dạng thuốc sắc.



    CÁCH GẦY MỘT GIÀN HOA THIÊN LÝ.

    Hoa Thiên lý quả là một loài cây quí: nó chính là hình ảnh của quê hương Việt Nam yêu dấu qua những giàn hoa lá tạo bóng mát trong vườn, hoa lá của nó gợi cho ta những bát canh ngon của người mẹ hiền trong tuổi ấu thơ và đi vào thi ca với dăm vần thơ hay câu hát ví ca dao. Tôi rất sung sướng và hãnh diện đã thành công trong sự gầy một giàn hoa thiên lý ở vườn sau. Theo kinh nghiệm của tôi với thời tiết Texas vùng 8 và 9, thiên lý lên rất khỏe. Mới khởi đầu, chỉ cần giâm một nhánh thiên lý già - cắt dài khoảng 8 - 10 cm vào ly nước cho ra rễ rồi trồng vào một chậu nhỏ với potting soil, chờ sang giữa mùa xuân khí trời ấm thì xuống luống sau vườn. Nên dùng loại top soil loại tốt đã trộn sẵn( giá khoảng 3- 4 Mỹ kim một bao 40 pounds) thì cây lên khỏe.

    Giàn thiên lý thì nên làm cao khoảng hai thước và rộng tùy ý để cây mặc sức lan. Cây ra hoa vào giữa hè, tha hồ cắt hoa mà nấu canh ăn với giò sống và tôm khô. (Nếu bạn còn tình tứ với bà xã như tuổi thanh xuân, thì tại sao không hái một chùm hoa dắt vào mái tóc nàng mà ngắm nhỉ rồi miệng khẽ hát: Tóc em dài, anh cài bông hoa lý ! Tuy có vẻ cải lương như hiệu quả vô cùng) Cây thiên lý bắt đầu rụng lá vào đầu mùa đông nhưng rễ vẫn âm ỉ sống và lên lại mùa xuân năm sau nếu được dùng mulch ủ ấm rễ.

    Thân ái chúc quí bạn thành công với một giàn thiên lý sum xuê ở vườn sau trên đất khách.



    BS Lê Văn Lân

    http://www.khoahoc.net/baivo/levanla...ytrendatmy.htm

  • #2
    Mèng ơi, gầy giàn thiên lý bằng cách dăm cành như tác giả viết sao nghe dễ quá dzị?

    Nếu đúng vậy để chờ đến mùa xuân, Bí xin HV và Bún vài cọng thiên lý làm vốn Nếu thành công Bí sẽ lập đồn điền Thiên Lý.

    Comment


    • #3
      Bún - Cuối tuần qua Bí chưa gọi "chàng" gardener của Bún nữa. Hôm thứ bảy chạy đi mua materials ná thở luôn. Bí sẽ update cho Bún biết khi nào qua lấy đất nghen.

      Comment


      • #4
        wow , ông chồng nào mà tình tứ quá, để TM hỏi OX coi muốn ăn thiên lý hay Thanh Long để làm cho ổng 1 giàn

        Comment


        • #5
          trami

          Em thấy Anh của Chị cũng tình thí mồ, làm giàn cho vợ trồng cây, Vợ trả công bằng cách làm bông cỏ cho OX, nấu những món thiệt thuần túy (the way throught a máns heart is his stomach) hihihi

          Bé Bí

          hôm nay Bún bận ghê gớm, chạy ra chay vô dăm cây cho cô bạn, vì cô ấy thấy Bún làm vườn nên thích quá cũng làm theo luôn, mình muốn ủng hộ và cổ võ nhà nông đang chập chững tập đi giống mình hihihih
          thứ 7 HuVo xuống đưa kids về, Bí rảnh không? làm luôn đi, biết đâu HuVo có quà cho mình đó hihihih j/k,

          Comment


          • #6
            Bún trồng được cây nào xuống đất chưa mà thấy cứ cặm cụi dăm cành mãi vậy?

            Thứ bảy này tính cuốc đất trồng cây, mí lị gọi ông gardener đến estimate đào rễ cây nè. Phải bứng mấy cái rễ cây đó mới có chỗ trồng Ti-Gôn. Cây Ti-Gôn 15 tì của Bí về đến Village Nurseries rùi, mà vẫn chưa có nhà cho nàng ngự......

            Hôm đó HV xuống đón con, để Bí rửa tay gác cuốc rồi mình đi ăn chè nhé!

            Bớ HV, đi ăn chè hông?

            Comment


            • #7
              Originally posted by Bi Ngo View Post
              Hôm đó HV xuống đón con, để Bí rửa tay gác cuốc rồi mình đi ăn chè nhé!

              Bớ HV, đi ăn chè hông?
              he he he gì chứ ăn là HV lẹ lắm .... Bí khỏi cần bớ HV cũng có mặt .... nói trước HV khg ăn chỉ 1 ly đâu á ... ít nhất là 10 ly hơn mới đủ ... Bí liệu mà nấu nồi chè to to tí nha ....

              Comment


              • #8
                Originally posted by Bi Ngo View Post
                Bún trồng được cây nào xuống đất chưa mà thấy cứ cặm cụi dăm cành mãi vậy?
                Chưa

                tất cả vẫn còn trong pots, mới có xuống đất được 2 gốc sương sâm hehhehehee
                đang còn chờ Bí sang lấy đất rồi Bún mới trồng, vì mấy anh mễ này mà loạng quoạng là mấy Ảnh cho mấy cây của Bún đi thăm ông bà ngay trong lúc xúc đất

                hôm trước mấy Ảnh đã cho đi đời 1 bụi bông hồng vàng Bún trồng được 10 năm nay, hu hu hu

                HuVo hứa rồi, Bún sẽ để giành bụng từ hôm nay để thú 7 đi ăn vặt

                Comment


                • #9
                  HV - Ăn nổi 7 ly chè thì để Bí dẫn HV ra chè Hiển Khánh, chứ chè của Bí thì HV chỉ ăn được 7 muỗng thui Khoảng mấy giờ HV đến?


                  Bún - Chương trình ăn vặt nhờ Bún thảo kể hoạch nha


                  Chời ơi, and sorry nghe nhỏ, đâu có biết nhỏ phải chờ ta lấy đất. Ta chỉ xin một ít thôi, một khoanh nhỏ trong "khu đất trống" của Bún là đủ rồi.

                  Cây hoa hồng lì đòn lắm, nếu chỉ còn tí rễ thôi nó cũng có thể vươn mình sống lại vào mùa xuân - nếu được tưới nước. Nếu Bún còn cành thì cứ cắm xuống là vẫn giữ được giống đó, chỉ phải mất vài năm cây mới ra um tùm được.


                  Hoặc là Bún thấy ai có bông hồng nào đẹp thì đợi đến tháng 12 và tháng 11, họ phải tỉa cành thì đến xin cành về cắm. Bí cũng thích bông hồng lắm nhưng nhà Bí bị nhiều shade, không có sun nên không trồng hồng được.

                  Comment


                  • #10
                    Originally posted by Bi Ngo View Post
                    HV - Ăn nổi 7 ly chè thì để Bí dẫn HV ra chè Hiển Khánh, chứ chè của Bí thì HV chỉ ăn được 7 muỗng thui Khoảng mấy giờ HV đến?


                    Bún - Chương trình ăn vặt nhờ Bún thảo kể hoạch nha


                    Chời ơi, and sorry nghe nhỏ, đâu có biết nhỏ phải chờ ta lấy đất. Ta chỉ xin một ít thôi, một khoanh nhỏ trong "khu đất trống" của Bún là đủ rồi.

                    Cây hoa hồng lì đòn lắm, nếu chỉ còn tí rễ thôi nó cũng có thể vươn mình sống lại vào mùa xuân - nếu được tưới nước. Nếu Bún còn cành thì cứ cắm xuống là vẫn giữ được giống đó, chỉ phải mất vài năm cây mới ra um tùm được.
                    Hoặc là Bún thấy ai có bông hồng nào đẹp thì đợi đến tháng 12 và tháng 11, họ phải tỉa cành thì đến xin cành về cắm. Bí cũng thích bông hồng lắm nhưng nhà Bí bị nhiều shade, không có sun nên không trồng hồng được.
                    wow, dễ vậy đó huh, nếu vậy thì không khóc nữa, vì Bún còn 1 cây hồng màu phấn hồng, Bún sẽ bẻ cành cắm, kỳ này Bún cắm cành pro lắm nghe, nhưng không biết có lên hay không lại là chuyện khác hihihih

                    chương trình ăn vặt thì đợi HuVo cho biết giờ giấc rồi sẽ tính tiếp ha

                    Comment


                    • #11
                      Originally posted by Bún View Post
                      wow, dễ vậy đó huh, nếu vậy thì không khóc nữa, vì Bún còn 1 cây hồng màu phấn hồng, Bún sẽ bẻ cành cắm, kỳ này Bún cắm cành pro lắm nghe, nhưng không biết có lên hay không lại là chuyện khác hihihih

                      chương trình ăn vặt thì đợi HuVo cho biết giờ giấc rồi sẽ tính tiếp ha
                      Cây cỏ Mỹ thì cắm cành có nhiều hy vọng thành công, chứ cây VN mình thì không biết.

                      Comment


                      • #12
                        Bún & Bí
                        HV sẽ tới nhà Bún khoãng Noon, nếu có thay đổi giờ sẽ update sau. Hoặc 2 sis thấy giờ nào thuân tiện cho cả 2 thì cho HV biết .

                        Comment


                        • #13
                          chị Bún , ngày mai các chị gặp nhau lúc mấy giò* vậy ? để em biết có về kịp để đi cho*i ké cùng các chị nha .

                          Comment


                          • #14
                            Originally posted by Nhất Tâm View Post
                            chị Bún , ngày mai các chị gặp nhau lúc mấy giò* vậy ? để em biết có về kịp để đi cho*i ké cùng các chị nha .
                            tụi chị sẽ gặp 12 giờ trưa đó NT

                            Comment


                            • #15
                              em đi làm ra chạy đến nhà chị chắc trễ quá , nhu*ng ngày mai em xin về só*m 1 chút , hy vọng , hy vọng gặp chị HV và chị Bí .

                              Comment

                              Working...
                              X